WHOIS Sorgulama

WHOIS, bir alan adının kayıt bilgilerine (kayıt kuruluşu, kayıt tarihi, sona erme tarihi, nameserver'lar, durum kodları) ulaşmayı sağlayan sorgulama sistemidir. RDAP (Registration Data Access Protocol), özellikle genel üst düzey alan adlarında (.com, .net, .org gibi) WHOIS'in yerini alan, aynı türden bilgiyi daha yapılandırılmış ve standart bir şekilde sunan yeni nesil kayıt verisi erişim protokolüdür. Ülke kodlu alan adı uzantılarında (ccTLD) kullanılan sorgulama sistemi, ilgili registry'nin politikasına göre değişebilir.

Bir alan adı için WHOIS veya RDAP sorgusu yaptığınızda şu bilgilere ulaşabilirsiniz:

• Alan adının hangi kayıt kuruluşu (registrar) üzerinden tescil edildiği
• Kayıt (tescil) tarihi
• Sona erme tarihi
• Son güncelleme tarihi
• Nameserver kayıtları
• Alan adı durum kodları (EPP kodları)
• Kayıt kuruluşunun kötüye kullanım (abuse) iletişim adresi

Alan adı sahibine ait kişisel iletişim bilgileri (ad soyad, adres, e-posta, telefon) ise gizlilik politikaları ve veri koruma mevzuatı nedeniyle çoğu durumda görüntülenmez veya bir gizlilik hizmeti üzerinden maskelenir.

Gizlilik koruması kapalıysa, ilgili uzantının, registry'nin, registrarın ve uygulanabilir veri koruma mevzuatının politikalarına bağlı olarak genellikle şu bilgilere erişilebilir:

• Alan adı sahibinin adı ve soyadı
• Adresi
• E-posta adresi
• Telefon numarası

Gizlilik koruması açıksa kişisel bilgiler maskelenebilir, redakte edilebilir veya gizlilik hizmeti sağlayıcısına ait anonim iletişim bilgileriyle değiştirilebilir. Ancak gizlilik aktif olsa bile aşağıdaki bilgiler genellikle görünür kalır — yani "hiçbir bilgi görüntülenemez" ifadesi doğru değildir:

• Alan adının kendisi
• Kayıt kuruluşu (registrar) adı
• Kayıt ve sona erme tarihi
• Güncellenme tarihi
• Nameserver kayıtları
• Alan adı durum kodları
• Kayıt kuruluşunun abuse iletişim adresi

Gizlilik veya proxy hizmeti tarafından sunulan anonim iletişim kanalı üzerinden alan adı sahibine ulaşılması mümkün olabilir. İletim yöntemi ve koşulları ilgili hizmet sağlayıcının politikasına göre değişebilir.

WHOIS veya RDAP sorgusu, alan adının kayıt kuruluşunu ve teknik kayıt bilgilerini gösterebilir. Ancak kişisel verilerin korunması ve gizlilik politikaları nedeniyle alan adı sahibinin adı ve iletişim bilgileri çoğu sorguda görüntülenmeyebilir.

WHOIS sorgusu, izin verilmiş IP adresleri üzerinden ilgili uzantıyı yöneten registry firmasına veya resmi WHOIS/RDAP sunucusuna iletilir. Sorgu, ilgili registrar veya registry sistemindeki kayıt verileri kullanılarak yanıtlanır ve sonuç sorgulama aracında görüntülenir.

Sorgulama yapmak için yukarıdaki arama kutusuna alan adını yazmanız yeterlidir. Aracımızı .com, .com.tr, .net, .de, .ru, .me, .uk, .cn gibi 1.000'den fazla uzantı için ücretsiz olarak kullanabilir, desteklenen tüm alan adı uzantılarında sorgulama yapabilirsiniz.

Bu sorgulama; bir web sitesiyle iletişime geçmek, olası anlaşmazlıkları çözmek veya kötüye kullanımın izini sürmek gibi durumlarda sıkça kullanılır. Bir alan adının kayıtlı olup olmadığı konusunda ön bilgi edinmek için de kullanılabilir; ancak kesin müsaitlik durumu gerçek zamanlı alan adı sorgulamasıyla kontrol edilmelidir, çünkü WHOIS/RDAP kaydının bulunmaması tek başına alan adının kayıt için müsait olduğu anlamına gelmez (reserved, premium veya registry tarafından bloke edilmiş olabilir).

RDAP, Internet Engineering Task Force (IETF) tarafından geliştirilmiş ve WHOIS'in eksiklerini gidermek amacıyla tasarlanmıştır. RDAP'ın öne çıkan yönleri şunlardır:

• Yanıtları standart, makine tarafından okunabilir JSON formatında sunar
• Uluslararası karakterleri ve alan adlarını daha güvenilir şekilde destekler
• Sorgu ve yönlendirme sürecini standartlaştırır (hangi sunucuya sorulacağı net şekilde tanımlıdır)
• Kimlik doğrulamalı, katmanlı erişim tanımlamaya uygundur — böylece farklı kullanıcı gruplarına farklı düzeyde veri sunulabilir

WHOIS ve RDAP verileri tek bir merkezi ICANN veri tabanında tutulmaz; veriler ilgili registry (uzantıyı yöneten kuruluş) ve registrar (alan adını satan/tescil eden kayıt kuruluşu) sistemlerinde barındırılır. ICANN bu ekosistem için politika ve sözleşme çerçevesini belirler, veriyi kendisi doğrudan saklamaz.

Alan adı durum kodları (EPP kodları), bir alan adının o anki durumunu (örneğin transfer kilidi, askıya alma, silinme süreci gibi) gösteren ayrı bir sınıflandırma sistemidir ve WHOIS/RDAP çıktısının bir parçası olarak listelenir.

WHOIS gizliliği (whois protection), alan adı sahibinin kişisel iletişim bilgilerinin herkese açık sorgu sonuçlarında görünmesini engelleyen bir hizmettir. Gizlilik kapatıldığında bu bilgiler herkes tarafından görülebilir hâle gelir ve spam ya da istenmeyen reklam e-postalarına maruz kalma riski artar.

Gizliliği aktif etmek kişisel tercihe bağlıdır, ancak kişisel verilerin kötüye kullanılmaması açısından genellikle önerilir. Gizlilik açıkken bile registrar adı, ilgili WHOIS/RDAP sunucusu ve abuse iletişim adresi gibi ICANN tarafından zorunlu tutulan bilgiler görünür kalmaya devam eder; sadece alan adı sahibine, teknik ve mali yetkiliye ait kişisel bilgiler (KVKK'ye uygun şekilde) gizlenir.

WHOIS bilgileriniz genellikle kayıt kuruluşunuzun panelinde, alan adı listesi altındaki "Alan Adı Yönetimi" (bazı panellerde "Domain Yönet" olarak adlandırılır) bölümünden güncellenebilir. Bilgilerinizi güncel tutmak, hem ICANN kurallarına uymak hem de WHOIS ile ilgili yazışmaları doğru e-posta adresinden almak açısından önemlidir.

ICANN, kayıt sahiplerinin iletişim bilgilerini güncel tutmasını ve doğrulama taleplerine yanıt vermesini şart koşar. Bilerek yanlış bilgi vermek, değişen bilgileri güncellememek veya doğrulama taleplerine yanıt vermemek, belirli koşullarda alan adının askıya alınması veya iptal edilmesiyle sonuçlanabilir. Eksik ya da hatalı WHOIS verisi tespit edilirse kullanıcılar şikâyette bulunabilir; kayıt kuruluşları bu şikâyetleri hızlı şekilde inceleyip düzeltmekle yükümlüdür.

WHOIS bilgileri, büyük ölçüde kayıt sahibinin bilgilerini güncel tutmasına bağlıdır. İletişim bilgileri değiştiği hâlde güncellenmemişse sorgu sonucunda görünen veriler gerçeği yansıtmayabilir. Bu nedenle WHOIS verisini kritik bir işlemde (örneğin hukuki bir başvuruda) kullanmadan önce doğrulamak önemlidir.

WHOIS veya RDAP sonucunda görünen sona erme tarihi, alan adının aynı gün boşa düşeceği anlamına gelmez. Alan adı uzantısına göre otomatik yenileme, yenileme tolerans süresi, "redemption" (kurtarma) ve silinme süreçlerinden geçebilir. Alan adının yeniden kayda açılacağı tarih, yalnızca WHOIS sonucuna bakılarak kesin biçimde hesaplanamaz.

Evet, WHOIS sorgulama aracımızı ücretsiz kullanabilir, desteklenen alan adı uzantıları için sorgulama yapabilirsiniz.

Sorgulama aracımız üzerinden doğrudan alan adı kaydı yapılamaz. Ancak sorgu sonucunda alan adının müsait olduğunu görürseniz, sponsor firmamız üzerinden satın alabilirsiniz.

WHOIS verisi genellikle kamuya açık kayıt bilgilerine dayanır. Gizlilik hizmeti aktif olan alan adlarında ise sorgu sonucunda erişilebilecek kişisel bilgi miktarı sınırlıdır.

.com, .com.tr, .net, .de, .ru, .me, .uk, .cn gibi 1.000'den fazla uzantıyı sorgulayabilir; kayıt tarihini, alan adı yaşını, sona erme tarihini, kayıt kuruluşunu ve alan adının kilitli olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

• Registry: Bir alan adı uzantısını (örneğin .com veya .com.tr) merkezi olarak yöneten kuruluş.
• Registrar: Alan adı satışı ve tescilini yapan kayıt kuruluşu (kullanıcının doğrudan muhatap olduğu firma).
• Registrant: Alan adının kayıtlı sahibi.